Is ADHD eigenlijk wel een stoornis?

Geplaatst op 15-October-2012 16 hr 37 door de redactie in Blog

Volgens Thom Hartmannº hebben mensen met ADHD nuttige eigenschappen voor zichzelf en anderen, zijn mensen met ADHD nodig voor de maatschappij, zitten mensen met ADHD alleen wat anders in elkaar dan anderen. Nou en!? hoor ik sommigen van u zeggen. So what! Toch hebben onderwijskundigen, docenten, psychologen, pedagogen en andere beroepsgroepen het woord ADHD voor in de mond liggen. Alle reden dus om de Attention Deficit Hyperactivity Disorder eens van een aantal kanten te bekijken.

Het probleem

Volgens recente schattingen zijn er in Nederland 60.000 tot 100.000 leerlingen die met het stempel ADHD door het leven gaan. Dat zijn er nogal wat. ADHD betekent Attention Deficit Hyperactivity Disorder. In het Nederlands wordt het vertaald als aandachtstekortstoornis met hyperactiviteit. ADHD wordt vaak omschreven als een ernstige en duurzame stoornis van de psychische ontwikkeling als gevolg van een hoge mate van ongeconcentreerd, rusteloos en impulsief gedrag.** De stoornis manifesteert zich vanaf de vroege jeugd: per definitie voor het zevende jaar, bijna altijd voor het vijfde en in veel gevallen reeds voor het tweede jaar. 

**Achter deze omschrijving zijn wel wat vraagtekens te zetten. Het lijkt wel een cirkel-redenering: de psychische ontwikkeling wordt gestoord vanwege kenmerken van ADHD die op hun beurt weer tot ADHD leiden. 

Kenmerken van ADHD

ADHD heeft 3 kenmerken: aandachtstekort, hyperactiviteit en impulsiviteit.

Aandachtstekort: Mensen met ADHD hebben een probleem met vasthouden van aandacht en zijn mede daarom vaak slecht georganiseerd.

Hyperactiviteit: Mensen met ADHD kunnen hun 'activiteitsniveau' niet goed aanpassen aan de verwachtingen van hun omgeving. Ze hebben het vaak te druk. 

Impulsiviteit: Mensen met ADHD kunnen zich niet goed beheersen. Ze hebben onvoldoende controle over hun denken en doen. Zij doen eerst en denken dan pas na. 

We vonden een youtubefilmpje van ZEMBLA waarin ouders, kinderen en kritische wetenschappers aan het woord komen:

Het moge duidelijk zijn dat het zien van deze uitzending van ZEMBLA een fiks aantal vragen oproept. Bij mij kwam de vraag op of ons onderwijs in de loop der jaren en misschien wel eeuwen nu zo volledig ontspoord is dat wij wereldwijd miljoenen kinderen een drug (Ritalin) moeten voorschrijven om hen in toom te houden. Moeten wij niet terug naar de basis? Maar welke basis? Thom Hartmannº ging ver terug, naar de tijd toen de mensheid overging van jagen en verzamelen naar een systeem van landbouw, dus naar een efficiëntere vorm van voedselvoorziening. Deze overgang speelde zich zo'n 10.000 jaar geleden af. Ik schreef hier eerder over in http://www.onderwijsvanmorgen.nl/het-brein-in-de-21e-eeuw-1-jagers-en-landbouwers 

In dit artikel vindt u ook een tabel met het klinisch beeld van ADHD als stoornis, de verschijningsvorm in het jagersmodel en het tegenovergestelde kenmerk van landbouwers.

De vraag is echter of Dr. Hartmann wel ver genoeg teruggaat? Wat is nu tienduizend jaar? We mogen gerust stellen dat zelfs 50.000 jaar nog veel te kort is als we bedenken hoe traag de menselijke evolutie voortschrijdt in de tijd! Wat we zeker weten is dat we moeten zoeken vanaf zo'n 5 miljoen jaar geleden toen de voorlopers van de mens zich afsplitsten van de voorouder die wij gemeenschappelijk hebben met andere aapachtigen. We zullen een beroep moeten doen op de antropologie en de evolutionaire psycholgie om ons antwoord te vinden. 

De resultaten van de zoektoecht bewaren we echter tot de volgende keer. Dit doen we vooral ook omdat we dan, blijkt nu, kunnen aansluiten bij het begin van onze reeks over Daniel Pink's bestseller. http://leerstijlmonitor.nl/blog/75/teruglopende-winsten-stijgende-werkloosheid


Zijn er misschien ook biologische oorzaken die ADHD verklaren?

Wat kunnen PET-scans ons leren?

PET-scans wijzen eiwitarmvoedsel aan als oorzaak van het feit dat ADHD-ers in delen van hun hersenen een gebrek aan eiwitten hebben die betrokken zijn bij de dopamine huishouding. Meer informatie over deze neurotransmitter vindt u hier: http://nl.wikipedia.org/wiki/Dopamine.

Dit gebrek aan eiwitten heeft tot gevolg dat motiverende gevoelens bij deze mensen niet optimaal doorkomen, aldus Amerikaanse onderzoekers in het Journal of the American Medical Association. Het betekent ten eerste dat ADHD echt een aandoening en geen aanstellerij is, voor zover dat nog niet vaststond. Ten tweede houdt het in dat het helpt om op de een of andere manier te compenseren voor de haperende dopamine doorgave. Dat kan chemisch, door het dopamine niveau kunstmatig te verhogen. Het kan ook door teveel eten of door drugs te gebruiken, zoals ADHD-patiënten vaker dan gemiddeld schijnen te doen. Maar het suggereert ook 'dat leraren er voor moeten zorgen dat schoolwerk zó interessant en stimulerend is dat ook kinderen met ADHD voldoende worden gemotiveerd om bij de les te blijven', aldus de Londense psychiater Katya Rubia voor de BBC. De eiwitten in kwestie zijn dopamine D2/D3-receptor en het dopamine-transporteiwit DAT. De onderzoekers dienden volwassenen mét en zonder ADHD radioactief gelabelde versies toe van stoffen, die selectief hieraan binden: respectievelijk (11C)cocaïne en (11C) raclopride. Vervolgens maakten ze PET-scans van de hersenen om te zien in hoeverre die stoffen inderdaad werden gebonden. In de nucleus accumbens (beloningscentrum) en in het midden van de hersenen (twee plekken die emoties verwerken) werd bij ADHD-patiënten inderdaad minder bindingsactiviteit gemeten dan bij de controlegroep. Hoe ernstiger de ADHD-klachten, des te groter het verschil: Bron BBC News. 

Tenslotte

In het volgende artikel dat in de tweede helft van november 2012 verschijnt vervolgen we onze artikelen over ADHD. Wij gaan een miljoen jaar terug in de tijd. Onze voorouders lopen rechtop, hun brein ontwikkelt zich door natuurlijke selectie. Daarna kijken we naar de rol van de psychiatrie en van de farmaceutische industrie. Als uw reacties daar aanleiding toe geven voegen we er nog enkele artikelen aan toe. Bekijk het volgende filmpje als voorbereiding op het volgende artikel.

Henk Witteman

Attentie: Wilt u Dr. Henk Witteman als spreker uitnodigen stuur dan een mail naar: margreetkauffman@kpnmail.nl


Geraadpleegde literatuur:

Thom Hartmann (2000), Complete Guide to ADHD: Help for Your Family at Home, School and Work. Nevada City: Underwood books, Inc,

₀₀Pink (2005), A Whole New Mind. London: Penguin Books Ltd.

₀₀₀Paul D. MacLean (1990), The Triune Brain in Evolution. New York: The Plenum Press.

Email dit artikel Email Dit artikel is 6388 keer gelezen.

Reacties 36

Geplaatst door Jonathan op 17 October 2012 08:56
Een indringend artikel. Wij hebben een zoon die ADHD achtige verschijnselen heeft. We zullen ons nog eens goed in dit artikel verdiepen. Dank voor uw bijdrage.

meer dan één jaar geleden.

Geplaatst door Liesbeth van Amerongen op 17 October 2012 09:15
@jonathan - Inderdaad, niet te geloven. En dat vindt iedereen maar goed. Ik kijk uit naar volg. art.

meer dan één jaar geleden.

Geplaatst door Anoniem op 17 October 2012 13:53
@qqrrssrr Ik heb het ook, en ik heb er jaren moeilijk mee gehad. En nog kijken mensen van???? Nou en!!! Wees je jezelf!!!

meer dan één jaar geleden.

Geplaatst door Sylvia op 17 October 2012 13:56
@qqrrssrr Er wat van maken. Extra energie, vindingrijk, snel en verder denken dan de gemiddelde mens , anders zijn hoeft niet erg te zijn

meer dan één jaar geleden.

Geplaatst door Jan Verbueken, Aegon op 17 October 2012 14:00
Ik waardeer de artikelen, ze zetten telkens tot nadenken.

meer dan één jaar geleden.

Geplaatst door Trudy Boonsma op 18 October 2012 19:23
Als je de criteria voor ADHD leest, dan heeft iedereen ADHD. Wat een geruststelling. Volgens ons klopt dit verhaal over jagers en landbouwers.

meer dan één jaar geleden.

Geplaatst door Arko van Brakel op 19 October 2012 15:59
@qqrrssrr Ik denk dat #ADHD in veel gevallen geen stoornis is, maar juist een kwaliteit. Wie er goed mee omgaat heeft altijd meer energie.

meer dan één jaar geleden.

Geplaatst door Dr. Henk Witteman op 19 October 2012 16:44
@Arko van Brakel. Ik denk dat ik het met je eens kan zijn. Dit zal ook blijken in de volgende artikelen. Ongetwijfeld zullen er wel problematische gevallen zijn, maar ik denk dan aan een combinatie met autisme.

meer dan één jaar geleden.

Geplaatst door Pieter van Andel op 19 October 2012 17:40
In mijn kinderjaren was ik erg druk en geloof ik ook nogal impulsief. De meesters op school zeiden dat er niets van mij terecht zou komen. Na de MULO ben ik naar de HBS gegaan en ben toch nog leraar geworden. En later zelfs rector van een HAVO/VWO. Vooral mijn moeder geloofde in mij en heeft mij altijd gesteund. Nu ben ik gepensioneerd een kijk met verbazing naar al die etiketten die ze kinderen opplakken (of op de mouw spelden?)

meer dan één jaar geleden.

Geplaatst door Angelique Bergsma op 19 October 2012 18:28
@qqrrssrr en wie zorgt er nu voor dat de beeldvorming rondom ADHD zo goed wordt dat IEDEREEN ADHD-gedrag accepteert??? #realiteit

meer dan één jaar geleden.

Geplaatst door Dr. Henk Witteman op 19 October 2012 18:33
Beste Angelique - Ik hoop hiervoor te kunnen zorgen. Niet alleen schrijf ik deze veelbezochte artikelen, maar ik stuur ze ook door naar politici, journamisten enz. Vandaar mijn vele tweets. Mijn verzoek: blijf reageren.

meer dan één jaar geleden.

Geplaatst door Suzan op 19 October 2012 20:28
Niet ADHD lijkt epidemisch, de negatieve beeldvorming ís epidemisch. Een ernstige zaak. Voor een realistisch en positief geluid omtrent (de beeldvorming van) ADHD verwijs ik dan ook graag naar www.we-bouwen-samen.nl

meer dan één jaar geleden.

Geplaatst door Roel Maaskant op 20 October 2012 17:15
Meneer Witteman - Ik heb nog les van u gehad omstreeks 1970. Lang geleden alweer. U bent nog net zo enthousiast als toen. Ik kwam een artikel tegen over Laura Batstra en daarin las ik dat ADHD onder kinderen volksziekte nummer één is. Het medicijngebruik om de stoornis te bestrijden neemt al even epidemische vormen aan. Maar Altijd-Druk-Heel-Druk is meestal geen medisch probleem, zegt psycholoog Laura Batstra, onderzoeker en docent aan de Rijksuniversiteit Groningen. Volgens Batstra kan ADHD vaak worden voorkomen door de diagnose niet te stellen: ‘ADHD een ziekte noemen is een denkfout.’ Ik lees uw artikelen met veel plezier! Groet, ROEL MAASKANT

meer dan één jaar geleden.

Geplaatst door Uw naam op 20 October 2012 20:28
Goed stuk, maar er zijn wel meer redenen voor ADHD. Zo gaat hechtingsproblematiek bijna altijd gepaard met aandacht- en concentratieproblemen. Daarom worden mishandelde kinderen voortdurend gediagnosticeerd met ADHD en vaak ook met zwakbegaafdheid. Ontzettend zielig voor die kinderen omdat zij daardoor nauwelijks scholing krijgen en constant maar wordt gefocused op hun zogenaamde ADHD. Het zou hele prettig zijn als daar ook eens meer aandacht voor komt, nu zijn er complete jeugdzorginstellingen en speciaal onderwijsscholen die meegaan in de ADHD-hysterie in plaats van beter op de ouders en dus op de mishandeling te letten. De kinderen krijgen de schuld en moeten levenslang met het stempel van ADHD/ADD en zwakbegaafdheid leven. Intens triest en een grote maatschappelijke misstand.

meer dan één jaar geleden.

Geplaatst door Uw naam op 20 October 2012 20:31
Hier academicus en studiebol bij uitstek maar wel met zeer druk gedrag. Vroeger werd daar nooit iets van gezegd, men noemde mij ondeugend maar heel erg slim. Godzijdank. Want was ik nu kind geweest dan had men gefocused op het drukke gedrag en de slimheid over het hoofd gezien. Dan was ik ADHD-er genoemd en had ik medicatie gehad. Of men had mij op een dieet gezet tegen de ADHD. Maar ik had helemaal geen ADHD, wel heel erg weinig aandacht thuis. Daar had men destijds wel eens wat beter op kunnen letten maar ben erg blij dat ik in elk geval geen levenslange stempels heb gekregen.

meer dan één jaar geleden.

Geplaatst door Elvi Bakker op 20 October 2012 23:46
@qqrrssrr de kaatste maanden heb ik veel artikelen gelezen. Interessant. Denk dat er nu vnl behoefte is aan oplossingen en praten met elkaar 06:23 PM - 20 Oct 12

meer dan één jaar geleden.

Geplaatst door Dr. Henk Witteman op 20 October 2012 23:50
@Elvi Bakker k begin met artikelen en stuur deze rond. Ik hoop op steun van iedereen die zich betrokken voelt.

meer dan één jaar geleden.

Geplaatst door Yvette Paludanus @tijdvoornu op 20 October 2012 23:52
yvette paludanus @tijdvoornu @qqrrssrr met je tweets over ADHD kan ik niet zo veel, wil je mij uit je tweet-verzendlijst halen?

meer dan één jaar geleden.

Geplaatst door Dr. Henk Witteman op 20 October 2012 23:55
@tijdvoornu Jammer, ik denk dat je bij de jeugdzorg werkt en bij wil dragen aan het geluk van onze jeugd

meer dan één jaar geleden.

Geplaatst door Ongeruste ouders op 21 October 2012 16:13
@qqrrssrr @eigenkracht een vraag zou kunnen zijn hoe kunnen we dit kind helpen zo goed mogelijk te functioneren #eigenkracht#adhd

meer dan één jaar geleden.

Geplaatst door PVO@ongerusteouders op 21 October 2012 16:16
@qqrrssrr @eigenkracht Een eigen kracht conferentie rondom een kind met adhd kan helpen netwerk te verstevigen en hulp en begeleiding org

meer dan één jaar geleden.

Geplaatst door PVO@ongerusteouders op 21 October 2012 16:20
@qqrrssrr @eigenkracht Ritalin kan erg helpend zijn maar eigen kracht heeft daar geen oordeel over

meer dan één jaar geleden.

Geplaatst door Jos van der Voort op 22 October 2012 10:29
Slimmer Werken is mijn obsessie en mensen leren Slimmer te Werken is mijn missie, ook voor teams. Coachen is mijn passie en inspiratie. Enschede

meer dan één jaar geleden.

Geplaatst door Jeugdzorg @jeugdzorg1 op 22 October 2012 13:34
@qqrrssrr ADHD is nieuwetijdsaandoening, volduwen met medicatie is alleen maar kind nog zwakker en slechter maken. Thnx Illuminati

meer dan één jaar geleden.

Geplaatst door Anoniem op 22 October 2012 14:51
Het kleinzoontje van een vriendin heeft PPD NOS (autistische en ADHD kenmerken heeft hij echt duidelijk!) Maar verbaal is hij heel sterk, is bezeten van zijn computer, muziek, politiefilms, opsporing verzocht. Hij volgt bijzonder onderwijs, alle etiketten door elkaar, ook down kinderen.. Ik denk dat hij een jaar of 9/10 is. Vraagt constant aan zijn oma wat er staat in een boek. Is dus heel nieuwsgierig. Maar kan zelf helemaal niet lezen !!!!!!! Ik begrijp dit dus niet. Is er geen speciale methode dan voor zulke leergierige kinderen? Kunt u of uw lezers een suggestie doen? Of is het gewoon hopeloos???

meer dan één jaar geleden.

Geplaatst door Dr. Henk Witteman op 22 October 2012 15:14
@Anoniem - Vrij naar J.P. Coen: "Ende despereert niet,ende ontzie uwe ploitici niet! Er kan in Passend onderwijs iets groots verricht worden!"

meer dan één jaar geleden.

Geplaatst door slednah op 23 October 2012 10:31
wat is er zo dubieus aan ritalin? dan maar niet geven; kind in kwestie raakt hopeloos achter in de ontwikkeling. Als je kind diabetes heeft; dan twijfel je toch geen moment met het geven van insuline lijkt me?

meer dan één jaar geleden.

Geplaatst door Dr. Henk Witteman op 23 October 2012 12:27
@slednah - dank voor uw bijdrage. Hoewel deze artikelen ADHD kritisch bekijken, weten we dat er toch leerlingen zijn die met Ritalin geholpen zijn. Maar velen ook niet. Hier volgt een tekst van ongeruste moeders met een link naar een brief aan Minister Schippers: Ritalin, wat is dat? Ritalin is de merknaam van het middel wat voorgeschreven wordt aan mensen met onder andere ADHD. Het bevat de werkzame stof methylfenidaat. Het middel heeft een verdovende werking en wordt vergeleken met cocaine en amfetamine. Hoewel algemeen aanvaard, is het gebruik van methylfenidaat niet zonder risico's en al langer omstreden. Als het RED-dieet tot gevolg heeft dat aan het licht komt dat 64% van de kinderen helemaal geen ADHD meer blijkt te hebben, is het misschien zinnig om ons opnieuw af te vragen wat ADHD nou eigenlijk is en waarom er zoveel kinderen zijn bij wie deze diagnose wordt gesteld en er dus ook heel veel kinderen zijn die de stof methylfenidaat gebruiken. Het merendeel van deze kinderen blijkt dus geholpen te zijn met anders eten? Dat is nogal wat. De vraag is nu waarom men daar nu pas mee komt. ZIE http://www.verontrustemoeders.nl/Brief van Ellen aan Minister Schippers %28VWS%29.pdf

meer dan één jaar geleden.

Geplaatst door Gemeente Nijmegen op 23 October 2012 16:10
Jeugdzorg in 2014 naar gemeente. Dat gaat over de zorg voor locaties en type opvang voor jeugd. Niet over medicijngebruik.

meer dan één jaar geleden.

Geplaatst door Dr. Henk Witteman op 23 October 2012 16:13
@Gemeente Nijmegen - Dank voor uw reactie. Ik heb als volgt naar u gereageerd: Dat is juist, maar wel over de aard van de opvang en de verwijzing naar gedragskundigen.

meer dan één jaar geleden.

Geplaatst door L. Veldman@tweedekamer.nl op 24 October 2012 11:43
Hartelijk dank voor uw e-mail. Dhr. van $B!G(Bt Wout heeft met interesse kennisgenomen van uw artikel over ADHD.

meer dan één jaar geleden.

Geplaatst door Annemiek viersprong op 24 October 2012 19:57
@qqrrssrr. Geweldig dat er nu ook gereageerd wordt door gemeenten en uit de Tweede Kamer. Geeft toch aan hoe belangrijk dit onderwerp is. Succes met deze actie. We doen allemaal mee,hoop ik.

meer dan één jaar geleden.

Geplaatst door Gemeente Apeldoorn op 25 October 2012 12:36
@qqrrssrr Dank voor uw signaal. Gemeente bereidt zich voor op decentralisatie jeugdzorg.

meer dan één jaar geleden.

Geplaatst door Com.Ethiek Jeugdzorg op 26 October 2012 23:49
@Jeugdzorgethiek Ethiek gaat over de vraag naar ‘het goede’. De Commissie Ethiek Jeugdzorg wil ruimte geven om het daarover te hebben in de zorg aan jeugdigen en opvoeders

meer dan één jaar geleden.

Geplaatst door Oudergroep Teylingen op 01 November 2012 10:40
@qqrrssrr - Er schijnt een dieet te zijn dat aantoonbaar helpt tegen ADHD. Kunt u daar meer oververtellen?

meer dan één jaar geleden.

Geplaatst door Dr. Henk Witteman op 02 November 2012 12:14
U vraagt naar een dieet dat aantoonbaar werkt bij ADHD. Dit dieet wordt in het artikel dat medio november wordt gepubliceerd uitbebreid besproken.

meer dan één jaar geleden.

Reageer op dit artikel

Terug naar de artikelen lijst

Vindt u de artikelen op leerstijlmonitor.nl interessant? Abonneer via rss of email!

Volg Henk Witteman op Twitter!

Kinderen met PDD (vormen van autisme) en sociale problemen

Kinderen met PDD zijn niet in staat sociale situaties in te schatten. Ook kunnen ze hun gedrag niet afstemmen op de wereld om hen heen. Waar wordt dit onvermogen door veroorzaakt? Het lijkt het gevolg te zijn van een aangeboren stoornis - of in elk geval van een stoornis die al heel vroeg is verworven. We kunnen dit zien als het niet tot ontwikkeling (kunnen) komen van een bepaald vermogen. Uit steeds meer onderzoek blijkt dat kinderen met PDD hun hersenen op een bijzondere, maar zeer inefficiënte wijze gebruiken om de wereld om hen heen te begrijpen. 'Normale' proefpersonen maken, om zich voor te stellen hoe iemand zich in een bepaalde situatie voelt, slechts gebruik van één gebied in de voorste hersengebieden. Hersenscans bij jongvolwassenen met de stoornis van Asperger wijzen uit dat zij veel meer gebieden gebruiken om dezelfde vraag te beantwoorden: vijf of zes verschillende gebieden, verspreid over de hersenen. Momenteel wordt er veel onderzoek gedaan naar de erfelijke component bij PDD. In de jaren vijftig en zestig zocht men vooral naar oorzaken in de opvoeding. Tegenwoordig weten we in elk geval dat opvoeding geen autisme veroorzaakt. Er zijn heel duidelijke aanwijzingen dat een erfelijke component een rol speelt. Die rol is echter nooit helemaal 100% : er zijn ééneiige tweelingen van wie er één PDD heeft, en de ander niet. Ergens tussen het begin van de zwangerschap en het moment na de geboorte moet er dus nog iets bij komen waardoor de erfelijke aanleg tot uitdrukking komt. Als je gaat kijken naar de gezinnen waarin mensen met autisme of PDD-NOS voorkomen, dan blijkt dat de overerving zeker niet zo overzichtelijk verloopt als bijvoorbeeld bij de kleur van de ogen. Het is waarschijnlijk zo dat een scala aan eigenschappen, verdeeld over verschillende chromosomen, bijdraagt aan het ontstaan van het beeld.
 
© Witteman & Partners ~ Studieadvies en begeleiding 2011 - 2014  |  Contact |  algemene voorwaarden RSS